خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : آيتي )
23
نهج البلاغة ( فارسي )
ديدم سخنان على ( ع ) بر سه محور است : نخست خطبهها و فرمانها ، ديگر ، نامهها و رسالهها و سه ديگر ، حكمتها و موعظهها . به توفيق خداوندى به گزينش خطبههاى اعجابانگيز و سپس ، نامههاى دلپذير و سپس ، حكم و آداب نيكوى او پرداختم و براى هر يك بابى گشودم و ميان هر باب ورقههاى نانوشته قرار دادم ، تا اگر مطلبى كه اكنون به دست نيامده و در آينده به دست آيد ، در آنها بنويسم و اگر كلامى از آن حضرت به دست آمد كه در ضمن گفتگو با كسى بر زبان آورده يا پاسخ پرسشى بوده يا به غرض ديگرى خارج از آن مقاصدى كه ياد كردم ، بيان شده است ، براى آنها هم جايى قرار دادم . يعنى آن را در جايى كه بيشتر با آن متناسب بود و بهتر سازگارش يافتم ، نوشتم . در ميان آنچه از كلام على ( ع ) برگزيدهام ، گاه فصلهايى است ناهماهنگ و در آنها سخنانى دلپذير آمده كه در آن سلك ، انتظام نمىيابد . سبب اين است كه من نكتهها و سخنان دلاويز را آوردهام و قصدم پيوستگى و انتظام آنها نبوده است . از شگفتيهاى شخصيت على ( ع ) كه در آن نه همتايى دارد و نه شريكى يكى اين است ، كه چون زبان به سخن زهد و موعظه و تذكير و منع از قبايح مىگشايد كسى كه سخن او بشنود هرگز نپندارد كه آنها از آن مردى است همانند على ( ع ) ، با منزلتى رفيع و فرمانى نافذ و حكومتى گسترده كه گردنها در ربقهء طاعت اوست . بلكه ترديد نكند كه آنها گفتار زاهد مردى است از دنيا بريده كه كارى جز عبادت ندارد و در كنج سرايى يا دامنهء كوهى در گوشه اى خزيده كه صدايى جز صداى نفس خويش نشنود و جز خود انسانى به چشم نبيند . يقين نتواند كرد ، كه اين سخنان زهد آميز از آن دلير مردى است رزم آور كه شمشير آخته است و سرها مىافكند و پهلوانان را به خاك هلاك مىاندازد و در حالى كه ، از تيغش خون دل دليران مىچكد ، از ميدان نبرد بازمىگردد و او با اين احوال ، زاهد زاهدان است و برگزيدهء ابدال و اولياى خدا . اينهاست شمه اى از فضايل شگفت انگيز او و ويژگيهاى او كه اضداد را در خود گرد آورده و پراكندهها را پيوند داده است . بسيار مىشود كه با برادران در فضايل على ( ع ) گفتگو مىكنم و آنها را به شگفتى وا مىدارم . الحق جاى آن دارد كه در شگفت شوند و به انديشه فرو روند .